Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) verilerine göre, Türkiye’de Ocak ayı itibarıyla zorunlu sigorta kapsamında çalışan sayısı 23,3 milyona ulaştı. Habertürk’ten Ahmet Kıvanç’ın aktardığına göre, bu çalışanlar emeklilik yaşı açısından üç ana gruba ayrılıyor. Dünya genelinde kuşaklar arası yaş farkı doğaldır; ancak Türkiye’de 2023 yılında yürürlüğe giren ‘Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT)’ düzenlemesi, aynı yaş grubundaki bireyler arasında bile emeklilik koşullarında önemli farklılıklar yarattı.
**EYT Kapsamında Yaş Şartı Kaldırıldı**
Çalışma hayatındaki yaklaşık 2,5 milyon kişiyi kapsayan ilk grup, 8 Eylül 1999 ve öncesinde sigortalı olanlardan oluşuyor. Bu grup için durum şu şekildedir:
– **Yaş Koşulu:** 2023 düzenlemesiyle yaş şartı tamamen ortadan kalktı.
– **Emeklilik Kriteri:** Artık bu kişiler için yalnızca prim gün sayısı ve sigortalılık süresi dikkate alınıyor.
– **Fiili Durum:** Prim gününü dolduranlar hemen emekli olabiliyor; kadınlar için fiili emeklilik yaşı 38, erkekler için ise 43’tür. Ancak prim eksiklikleri olanlar için emeklilik yaşı daha yüksek olabilir.
**1999-2008 Arasında İlk İşi Olanlar İçin Kademeli Sistem**
8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında sigortalı olan yaklaşık 4-5 milyon kişi, emeklilikte yaş şartına tabi olmaya devam ediyor. Bu grup için SSK’lılar (4/a) açısından sigortalılık süresi şartı aranmazken, aşağıdaki kurallar geçerlidir:
– **Prim Şartı:** Normal emeklilik için 7000 prim günü tamamlanmalıdır.
– **Yaş Sınırı:** Koşulları yerine getiren kadınlar 58, erkekler ise 60 yaşında emekli olabilir.
**Yeni Çalışanlar İçin 65 Yaş Hedefi**
Çalışma hayatındaki 17 milyonluk en büyük kitle, 30 Nisan 2008 sonrasında işe başlayanlardan oluşuyor. Bu grupta emeklilik yaşı, prim gün sayısına göre kademeli olarak artmaktadır:
– **Prim Gün Sayısı:** SSK’lılar için 7200, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı mensupları için 9000 gün prim şartı gerekmektedir.
– **Kademeli Artış:** Prim gününü 2035 sonuna kadar tamamlayanlar 58-60 yaşında emekli olabilecekler; bu tarihten sonra her iki yılda bir yaş sınırı bir yıl artacaktır.
– **65 Yaş Sınırı:** 2020’den itibaren işe başlayan memurlar ve esnaflar ile 2024’ten itibaren işe giren işçiler, 65 yaşından önce emekli olamayacak. 4/a statüsündeki kadınlar için bu yaş sınırı, 2028’den itibaren işe başlayanlar için zorunlu hale gelecek.
**Milyonlarca Kişi 65 Yaşını Bekliyor**
Günümüz itibarıyla, çalışma hayatında yaklaşık 3 milyon kişinin 65 yaşından önce emekli olması pek olası görünmüyor. Ayrıca, işe giriş tarihi eski olsa dahi prim ödemelerini 2044 yılına kadar tamamlayamayan milyonlarca sigortalı, sistem gereği 65 yaş sınırına dahil oluyor. Türkiye’deki emeklilik sistemi, ‘çalışma hayatında emeklilik yaşı bakımından üç ayrı grup bir arada bulunuyor’ tespitiyle özetlenebilecek karmaşık bir yapı haline gelmiştir.
